[Tự kỷ] ADI-R: Phỏng vấn sâu lịch sử phát triển chẩn đoán phổ tự kỷ cho trẻ từ 2 tuổi

ADI-R (Autism Diagnostic Interview-Revised — Phỏng vấn Chẩn đoán Tự kỷ, Bản Hiệu đính) là công cụ phỏng vấn lâm sàng bán cấu trúc chuyên sâu dành cho phụ huynh hoặc người chăm sóc chính, được phát triển bởi Giáo sư Michael Rutter, Ann Le Couteur và Catherine Lord (2003).

Trong y khoa thế giới, bộ đôi ADOS-2 (quan sát trực tiếp hành vi hiện tại) và ADI-R (khai thác toàn bộ lịch sử phát triển từ nhỏ) tạo thành “Tiêu chuẩn vàng kép” (Dual Gold Standard) để chẩn đoán xác định Rối loạn phổ tự kỷ (ASD).

Tóm tắt cốt lõi về công cụ ADI-R

• Đối tượng áp dụng: Mọi cá nhân (từ trẻ nhỏ đến người trưởng thành) miễn là có tuổi phát triển tâm thần (Mental Age) từ 2.0 tuổi (24 tháng) trở lên.

• Hình thức & Thời gian: Bác sĩ/Chuyên gia tâm lý phỏng vấn trực tiếp phụ huynh qua 93 mục hỏi chi tiết (kéo dài từ 1.5 đến 2.5 giờ), tập trung vào các hành vi cụ thể ở giai đoạn 4.0 – 5.0 tuổi (“Most Abnormal 4.0–5.0” — giai đoạn các triệu chứng tự kỷ bộc lộ điển hình nhất và ít bị che lấp bởi kỹ năng học tập sau này) hoặc thời điểm hiện tại (đối với trẻ dưới 4 tuổi).

• 4 Trụ cột trong Thuật toán Chẩn đoán ADI-R (Diagnostic Algorithm): Mặc dù phỏng vấn 93 câu, thuật toán tính điểm chẩn đoán chỉ rút trích các mục cốt lõi chia vào 4 miền (Domains) và 12 tiểu lĩnh vực (Subdomains):

• Quy tắc chấm điểm & Kết luận Chẩn đoán ADI-R:

1. Tương tự ADOS-2, khi chấm phỏng vấn thô, mỗi mục có thang 0, 1, 2, 3 điểm. Khi đưa vào Thuật toán chẩn đoán, mọi mức điểm 3 đều được quy đổi về 2 điểm (ngoài trừ Miền D quy đổi nhị phân 0 hoặc 1 điểm).

2. Điều kiện dương tính chuẩn ADI-R: Để đạt chẩn đoán Tự kỷ (Autism) theo thuật toán ADI-R, cá nhân phải đồng thời đạt hoặc vượt ngưỡng điểm cắt ở CẢ 4 MIỀN (A, B, C và D). Nếu chỉ vượt ngưỡng ở 2 hoặc 3 miền (ví dụ thiếu Miền C hoặc Miền D), hồ sơ sẽ được phân loại là Đặc điểm Phổ tự kỷ không điển hình / Cần kết hợp ADOS-2 & DSM-5.