Trẻ bị rối loạn phổ tự kỷ có cần dùng thuốc không?

Rối loạn phổ tự kỷ (ASD) không có thuốc điều trị đặc hiệu cho các triệu chứng cốt lõi (như khiếm khuyết giao tiếp xã hội hay hành vi lặp đi lặp lại). Phương pháp nền tảng và quan trọng nhất vẫn là can thiệp giáo dục, tâm lý, ngôn ngữ trị liệu và hành vi.

Tuy nhiên, trẻ tự kỷ có thể cần dùng thuốc khi xuất hiện các triệu chứng đi kèm hoặc rối loạn đồng mắc ở mức độ nặng, gây nguy hiểm cho bản thân, gia đình hoặc làm cản trở quá trình học tập, can thiệp của trẻ.

Khi nào trẻ tự kỷ được chỉ định dùng thuốc?

Bác sĩ chuyên khoa Tâm thần Nhi chỉ cân nhắc kê đơn khi các biện pháp can thiệp hành vi đơn thuần không kiểm soát được các vấn đề sau:

Nguyên tắc bắt buộc khi dùng thuốc cho trẻ tự kỷ

• Thuốc là công cụ hỗ trợ, không thay thế can thiệp: Thuốc đóng vai trò giúp trẻ “dịu lại”, ngủ ngon hơn và tập trung hơn để có thể tham gia hiệu quả vào các giờ học âm ngữ trị liệu, tâm vận động và giáo dục đặc biệt.

• Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc hoặc thực phẩm chức năng truyền miệng: Mọi loại thuốc hướng thần đều cần bác sĩ chuyên khoa thăm khám trực tiếp, tính liều theo cân nặng (bắt đầu từ liều thấp nhất có hiệu quả) và theo dõi định kỳ các tác dụng phụ (như tăng cân, buồn ngủ, chảy nước dãi).

• Không tự ý ngưng thuốc đột ngột: Khi thấy trẻ ổn định hơn, phụ huynh cần tái khám để bác sĩ giảm liều theo phác đồ, tránh hiện tượng dội ngược triệu chứng (rebound) làm trẻ kích động mạnh hơn.