[Phát triển chung] Denver II: Công cụ sàng lọc phát triển tâm thần – vận động kinh điển cho trẻ 0 – 6 tuổi

Denver II (Denver Developmental Screening Test II — Trắc nghiệm Sàng lọc Phát triển Denver II) là công cụ sàng lọc phát triển tâm thần – vận động kinh điển và được sử dụng rộng rãi nhất tại các bệnh viện Nhi, khoa Tâm bệnh và trung tâm can thiệp sớm trên toàn thế giới (cũng như tại Việt Nam). Công cụ do Giáo sư William K. Frankenburg và Josiah B. Dodds (Đại học Colorado, Hoa Kỳ) phát triển năm 1967 và hiệu đính chuẩn hóa thành bản Denver II vào năm 1992.

1. Tóm tắt cốt lõi về công cụ Denver II

• Độ tuổi áp dụng: Trẻ từ sơ sinh (0 tháng) đến 6 tuổi (72 tháng) (có điều chỉnh tuổi sinh non cho trẻ sinh trước 38 tuần tuổi thai đến khi trẻ tròn 24 tháng).

• Cấu trúc 125 mục (Items) chia làm 4 Lĩnh vực phát triển:

  1. Cá nhân – Xã hội (Personal-Social — 25 mục): Giao tiếp mắt, mỉm cười, tự ăn uống, mặc quần áo, đánh răng, chơi tương tác với bạn.

  2. Vận động Tinh – Thích ứng (Fine Motor-Adaptive — 29 mục): Nhìn theo vật, cầm nắm hạt nhỏ, xếp tháp khối gỗ, vẽ hình (tròn, chữ thập, vuông, hình người).

  3. Ngôn ngữ (Language — 39 mục): Quay đầu tìm âm thanh, bập bẹ, nói từ đơn, chỉ tranh, gọi tên đồ vật,hiểu giới từ, định nghĩa từ.

  4. Vận động Thô (Gross Motor — 32 mục): Nâng đầu, lẫy, ngồi, bò, đứng, đi, chạy, nhảy tại chỗ, đứng 1 chân, nhảy lò cò, đi nối gót.

• Cơ chế “Đường tuổi” (Age Line) và Thanh bách phân vị (25% – 50% – 75% – 90%): Trên biểu đồ Denver II,mỗi kỹ năng là một thanh ngang thể hiện mốc tuổi mà 25%, 50%, 75% và 90% trẻ em bình thường thực hiện được (vùng từ 75% đến 90% được tô đậm). Người khám kẻ một Đường dọc tại đúng tháng tuổi hiện tại của trẻ (Age Line) cắt qua các thanh kỹ năng và chấm 1 trong 4 kết quả: P (Pass – Đạt), F (Fail – Không đạt), R (Refusal – Từ chối) hoặc NO (No Opportunity – Không có cơ hội).

2. Quy tắc Phân giải từng Mục & Kết luận Tổng thể chuẩn Denver II

Kết luận Sàng lọc Tổng thể Denver II:

• 🟢 BÌNH THƯỜNG (Normal): Không có mục Chậm (Delay) nào VÀ có tối đa 1 mục Cảnh báo (Caution).

• 🟡 NGHI NGỜ (Suspect): Có từ $\ge 2$ mục Cảnh báo (Caution) VÀ/HOẶC có từ $\ge 1$ mục Chậm (Delay) $\to$ Cần sàng lọc lại sau 1–2 tuần hoặc chuyển gửi đánh giá chuyên sâu (PEP-3, KSPD, Vineland-3, ADOS-2).

• ⚪ KHÔNG ĐÁNH GIÁ ĐƯỢC (Untestable): Trẻ Từ chối (R) ở $\ge 1$ mục nằm hoàn toàn bên trái đường tuổi ($>90\%$) hoặc ở $\ge 2$ mục nằm trong vùng 75%−90%.